Gwara, która łączy pokolenia – XXIV Przegląd Recytatorski im. Katarzyny Kracik w Spytkowicach
Słowa, które niosą pamięć o przodkach i piękno góralskiej gwary wybrzmiały 8 października 2026 roku w Gminnym Centrum Kultury w Spytkowicach. Tego dnia odbył się XXIV Przegląd Recytatorski im. Katarzyny Kracik – wyjątkowe wydarzenie, które od lat pielęgnuje lokalną kulturę, podtrzymuje tradycje i przypomina, jak wielką wartością jest język naszych przodków.
Tegoroczny przegląd zgromadził aż 75 młodych recytatorów, którzy z ogromnym zaangażowaniem i wrażliwością zaprezentowali swoje umiejętności w dwóch kategoriach: gwarze wierszowanej oraz gwarze mówionej, czyli tradycyjnej gadce. W kategorii wiersza wystąpiło 44 uczestników, natomiast w kategorii gadki – 31 uczniów. Każda z tych form pozwoliła ukazać inne oblicze regionalnej twórczości, a zarazem udowodniła, że góralska mowa wciąż żyje, zachwyca i znajduje swoich wiernych kontynuatorów wśród najmłodszych pokoleń.
Uczestnicy rywalizowali w czterech kategoriach wiekowych: przedszkola i klasy „0”, klasy I–III, klasy IV–VI oraz klasy VII–VIII. Na scenie nie brakowało emocji, pięknych interpretacji, starannie przygotowanych występów i prawdziwej radości z obcowania z rodzimą kulturą. Każda recytacja miała swój niepowtarzalny charakter, a młodzi wykonawcy pokazali, że za słowami zapisanymi w wierszach i gadkach kryją się nie tylko talent i praca, ale również przywiązanie do miejsca, z którego wyrastają.
Nad oceną występów czuwała komisja konkursowa w składzie: Zofia Mieszczak, Jadwiga Pilch, Grażyna Kracik i Bogusława Łazarska. Jury brało pod uwagę pamięciowe opanowanie tekstu, interpretację utworu, ogólny wyraz artystyczny, wierność wzorcowym strojom regionalnym, poprawność gwarową oraz dykcję. Wyłonienie laureatów nie było łatwym zadaniem – poziom przygotowania uczestników był wysoki, a prezentacje różnorodne i pełne autentycznego zaangażowania. W każdej kategorii wiekowej i gwarowej przyznano nagrody za I, II i III miejsce oraz po dwa wyróżnienia.
Największą wartością tego spotkania było jednak coś więcej niż konkursowa rywalizacja. Przegląd stał się piękną lekcją szacunku dla dziedzictwa, przypominającą, że gwara to nie tylko sposób mówienia, lecz także pamięć o dawnych zwyczajach, historia rodzin i całych miejscowości, ludowa mądrość oraz niezwykłe bogactwo regionalnej tożsamości. To właśnie dzięki takim inicjatywom młode pokolenie może poznawać tradycje swoich przodków, czerpać z nich dumę i przekazywać je dalej.
Nie bez powodu wydarzenie nosi imię Katarzyny Kracik – zasłużonej popularyzatorki kultury podhalańskiej. Jej dziedzictwo przypomina nam, jak ważne jest zachowywanie piękna rodzimej mowy i troska o to, by tradycja nie stała się jedynie wspomnieniem, lecz pozostawała żywą częścią naszej codzienności.
Serdecznie gratulujemy wszystkim uczestnikom odwagi, talentu i pracy włożonej w przygotowanie występów, a laureatom i wyróżnionym składamy szczególne wyrazy uznania. Słowa podziękowania kierujemy również do nauczycieli, opiekunów i rodziców, którzy z zaangażowaniem wspierają dzieci w rozwijaniu pasji oraz rozbudzają w nich miłość do lokalnej kultury. Dziękujemy także członkiniom komisji konkursowej za poświęcony czas, wnikliwą ocenę i troskę o wysoki poziom wydarzenia.
XXIV Przegląd Recytatorski im. Katarzyny Kracik po raz kolejny pokazał, że góralska gwara ma w sobie niezwykłą siłę – łączy pokolenia, buduje poczucie wspólnoty i pozwala ocalić od zapomnienia to, co najcenniejsze w naszej regionalnej kulturze.
Niech te piękne słowa nadal rozbrzmiewają w naszych domach, szkołach i sercach, przypominając nam, skąd jesteśmy i jakie bogactwo otrzymaliśmy od naszych przodków.
Tegoroczne wydarzenie objęte zostało Honorowy Patronatem Małopolskiego Kuratora Oświaty, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej oraz Starostwa Powiatowego.
Do zobaczenia podczas kolejnej edycji przeglądu!
Fotorelacja z XXIV Przeglądu Recytatorskiego im. Katarzyny Kracik